Publikacje

Tomasz z Akwinu (1224/25–1274) uważał, że to, co nadnaturalne (nadprzyrodzone) buduje się na tym, co naturalne jako na właściwej podstawie. Dlatego w swoim nauczaniu bardzo wiele miejsca poświęcił filozofii moralnej, jak określał etykę, którą traktował jako konieczny fundament dla teologii moralnej, prowadzącej człowieka do zjednoczenia z Bogiem. Książka „Tomasz z Akwinu jako etyk” usiłuje w miarę przystępny sposób przedstawić najważniejsze zagadnienia moralne w ujęciu filozoficznym, czyli właśnie jako etykę Akwinaty. A ponieważ etyka ta jest w dużym stopniu dziedzictwem filozofii starożytnych Greków, dlatego – zgodnie z ujęciami Akwinaty – bardzo często punktem wyjścia rozważań są poglądy filozofów starożytnych, a przede wszystkim Arystotelesa. Od niego Tomasz przejmuje nie tylko podstawową terminologię etyczną i pewne rozstrzygnięcia, ale także zespół punktów wyjścia filozoficznej nauki o zasadach poszukiwania dobra moralnego, który określono jako arystotelesowski schemat życia moralnego człowieka, który zawiera jakie tematy, jak cel życia człowieka, jego dobro i szczęście, zalety moralne (cnoty), zgodność postępowania z rozumną naturą człowieka. Pomimo, że Tomasz nie chciał być i nie był w etyce nowatorem, ale wprowadził kilka modyfikacji do greckiego nauczania o dobrym życiu, np. problem osoby, sumienia, relacji osobowych i prawo naturalne. Książka omawia pokrótce wszystkie te „teoretyczne” zagadnienia, a dość dużo miejsca poświęca bardziej praktycznej problematyce cnót, rozumianych jako zalety moralne człowieka, ich uzyskiwaniu, funkcjonowaniu i ich wypaczeniom w postaci wad. Książkę kończy przegląd współcześnie dyskutowanych problemów moralnych, naświetlonych z puntu widzenia filozofii tomistycznej.

Tomasz z Akwinu (1224/25–1274) był zarówno wielkim teologiem jak i filozofem, zajmował się etyką, teorią człowieka, a także zagadnieniami społecznymi. Nie obca mu też była egzegeza biblijna oraz dzieje filozofii i teologii.

Szczególne miejsce w nauczaniu Akwinaty zajmuje człowiek, ujmowany jako jednostkowe duchowo-cielesne indywiduum, autonomiczny podmiot poznawania i działania, osoba. Wszystkie te zagadnienia tradycyjnie określano jako PERI PSYCHES („o duszy”), co dało początek dzisiejszej psychologii. Nawiązując do tego, książkę przedstawiającą zarys Tomaszowej wizji człowieka zatytułowano „Tomasz z Akwinu jako psycholog”. Zawiera ona, oprócz filozoficznych podstaw rozumienia bytu ludzkiego, takich jak teoria duchowo cielesnej jedności człowieka oraz teoria osoby, ponadto takie zagadnienia jak poznawanie, zarówno zmysłowe jak i intelektualne, uczuciowość, podejmowanie decyzji, moralny aspekt decydowania, wreszcie kształcenie i wychowywanie. Osobne miejsce przeznaczono tomistycznej teorii relacji osobowych oraz teorii umiejętności i zalet moralnych, które ukazano jako elementy Tomaszowej psychologii społecznej. Przeżyciowy aspekt otwarcia się człowieka na Boga oraz teorię rozwoju życia religijnego uznano za elementy psychologii religii, którą zarysowano na zakończenie książki.